تبلیغات
انسان و زندگی - علم بهتر است یا ثروت

علم بهتر است یا ثروت

چهارشنبه 28 خرداد 1393 07:31 ق.ظنویسنده : حسین رضایی

 

علم بهتر است یا ثروت

ارسال شده توسط elmkhah در تاریخ 21. آبان 1390 - 13:20

پرسش: 

لطفا دلایلی بیاورید كه ثابت كند علم بهتر از ثروت است؟

علم و ثروت هر کدام در زندگی انسان دارای تأثیرات ویژه ای هستند. علم به انسان نور و هدایت و آگاهی می بخشد. روشنائی بخش و حرکت زا می باشد. در قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام در مورد علم و ارزش آن تأکید فراوان شده است، مثل: در رأس همه فضیلت ها علم است.المیزان، ج6، ص447، ح13330، چاپ دفتر تبلیغات اسلامی 1362 علم برترین غنیمت است.المیزان، ج6، ص448، ح1339 علم گمشده مومن است.همان، ح13350 هر چیزی در وقت کمی عزیز می گردد مگر علم که در وقت فراوانی عزیز می شود.همان، ص449،ح13361 هرگاه خداوند بخواهد بنده ای را خوار و پست کند او را از علم محروم می گرداند.همان، ص450، ح13369 عالمی که از علمش بهره ببرند، از عبادت هفتاد هزار عابد برتر است.همان، ص459، ح13418 فرشتگان بالهای خود را زیر پاهای دانش پژوه می گسترانند و برای او استغفار می کنند.همان، ص467، ح13477 و مانند آیه «قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون انما یتذکر اولوالالباب» (بگو آیا دانایان با نادانان مساویند، تنها صاحبان عقل و اندیشه متذکر و یادآور می شوند.سوره زمر، آیه 9 ثروت و مال نیز در زندگی انسان تاثیر و نقش عمیقی دارد. ثروت و دارائی اگر معقول و مشروع و برآمده از فعالیت های صحیح اقتصادث و در چارچوب تعالیم دین و احکام اسلامی باشد در گشودن بساری از گره های کور و فراهم آوردن زمینه زندگی سالم و رشد و تعالی انسان نقش تعیین کننده دارد. فقر و نداری از نظر اسلام محکوم و نکوهیده است و فقر بزرگترین مرگ شمرده شده است. در سوره مبارکه بقره آیه 180 از مال و ثروت به عنوان خیر تعبیر شده است: «کتب علیکم اذا حضر احدکم الموت ان ترک خیرا الوصیه للوالدین و الاقربین بالمعروف حقا علی المتقین» (بر شما نوشته شده هنگامی که مرگ یکی از شما فرا رسید، اگر چیز خوبی به جای گذارده وصیت برای پدر و مادر و نزدیکان به طور شایسته کند، این حقی است بر پرهیزکاران) در این آیه به جای کلمه «مال» کلمه «خیر» گفته شده است. این تعبیر نشان می دهد که اسلام ثروت و سرمایه ای را که از طریق مشروع به دست آمده باشد و در مسیر سود و منفعت اجتماع به کار گرفته شود خیر و برکت می داند و بر افکار نادرست آنها که ذات ثروت را چیز بدی می دانند خط بطلان می کشد. هر کدام از علم و ثروت در یکدیگر تاثیر دارند. علم و دانش و تخصص راه های بهتر و آسانتر کسب ثروت و استفاده بهینه از سرمایه و به کار گیری آن را در راه هائی که سود دهی و منفعت بیشتری دارد و قدرت بر تسلط بر طبیعت و تسخیر بیشتر و بهره وری فراوانتر از آن را فراروی بشر می گذارد به ویژه در عصر و زمان ما که علم اقتصاد از علوم پیچیده و تخصصی است و وضعیت مطلوب اقتصادی هر کشوری در گرو اطلاعات دقیق اقتصادی و داشتن متخصصین اقتصاد است. از طرف دیگر وجود مال و ثروت زمینه ساز دسترسی بهتر به علم و دانش و برخورداری از ابزارهای یادگیری و تعلیم و تعلم است. به ویژه در علومی که محتاج آزمایش و تجربه و کار عملی و ابزار و ادوات دقیق و آزمایشگاههای مجهز است ضرورت وجود امکانات مالی و قدرت افتصادی به خوبی احساس می شود. ولی در موردی که بر سر دو راهی انتخاب راه کسب ثروت و تحصیل علم قرار می گیریم چه باید کرد و گزینه برتر کدام است؟ یعنی وضع به گونه ای است که فردی یا باید عمرش را صرف کسب مال و ثروت کند و یا در راه تحصیل علم هزینه کند و جمع کردن بین هر دو امکان پذیر نمی باشد. در اینجا چه باید کرد و کدام راه را انتخاب نمود؟ عقل ژرف نگر و کاردان و خیراندیش و دین و بزرگان دین مارا از شک و تردید بر سر این دو راهی خارج کرده و بدون هیچ شکی مارا به انتخاب راه تحصیل علم و دانش با وجود محرومیت از امکانات مادی و دارائی و ثروت سفارش نموده اند. در روایات ما دلایل مختلف و فراوانی برای برتری علم نسبت به ثروت بیان کرده اند. در حدیثی آمده است: علم از هفت جهت بر مال و ثروت برتری دارد: 1- علم میراث پیامبران و مال میراث فرعونیان است. 2- علم با بخشیدن و خرج کردن کم نمی شود ولی مال با خرج کردن کاسته می گردد. 3- مال محتاج به نگهبان و محافظ (بانک و گاوصندوق و صندوق امانات و ...) است ولی علم خود محافظ و نگهبان صاحبش یعنی فرد عالم است. 4- علم وقت مرگ با انسان همراه است و با او منتقل می شود (یعنی دارائی و ثروتی است که حتی وقت مردن نیز از او جدا نمی شود) ولی مال در وقت مرگ انسان را رها می کند و باقی می ماند. 5- مال هم در دسترس کافر است و هم مومن ولی علم ویژه مومن است (البته این در مورد علم خاص یعنی علم توحید و معارف دین است که تنها مومن از آن بهره دارد و کافر از آن بی بهره است) 6- همه مردم به صاحب علم در امر دینشان محتاجند ولی همگی به صاحب مال نیازمند نمی باشند. 7- علم، انسان را در وقت عبور از پل صراط تقویت و یاری می کند ولی مال (اگر نامشروع و حرام باشد) مانع او از عبور می شود.(میزان الحکمه،ج6، ص454،ح13385، چاپ دفتر تبلیغات اسلامی، 1362). در حدیث معروفی که امیرالمومنین علیه السلام به کمیل سفارشاتی فرموده اند آمده است: «یا کمیل! العلم خیر من المال، العلم یحرسک و انت تحرس المال و المال تنقصه النفقه و العلم یزکو علی الانفاق و منبع المال یزول بزواله. یا کمیل ابن زیاد! معرفه العلم دین یدان به، به یکسب الانسان الطاعه فی حیاته و جمیل الاحدوثه بعد وفاته و العلم حاکم و المال محکوم علیه؛ ای کمیل! علم از مال بهتر است، چون علم از تو پاسداری می کند ولی تو از مال پاسداری می کنی. مال با خرج کردن کم می گردد ولی علم با بخشیدن رشد و نمو می کند و دست پرورده مال با زوال و نابودی مال نابود و زایل می گردد. ای کمیل ابن زیاد! شناخت علم و دانش دین و اعتقادی است که انسان در قیامت با آن جزا داده می شود، باعلم و معرفت انسان در طول زندگی اش طاعت و فرمانبری الهی را کسب می کند و بعد از مرگش نام نیک از خود باقی می گذارد. علم حکم کننده و بالا دست و فرمانروا است ولی مال زیردست و محکوم و فرمانبر است».(نهج البلاغه، فیض الاسلام، حکمت1).

رابطه علم و کمال انسان

ارسال شده توسط elmkhah در تاریخ 21. آبان 1390 - 12:22

پرسش: 

علم چگونه می تواند کمال انسان و تقرب به خداوند را در بر داشته باشد؟

با سلام به شما پرسشگر محترم كه جویای كمال و تقرب به خداوند هستی. برای شما قرب بیشتر را آرزو می كنم.
اگر روشن شود كه علم چیست تقریباً‌ جواب این سؤال هم روشن می گردد.
علم فقط فرا گرفتن مشتی اصطلاحات نیست. در روایات آمده كه « العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشاء» علم نوری است كه خداوند در قلب هر كسی كه بخواهد می اندازد.
حقیقت علم نور است و راهگشا. اگر فرا گرفتن چیزی، در انسان نور ایجاد كرد و راه را به او نشان داد، علم است و الا ظلمت خواهد بود. انسانی كه علم داشت مانند كسی است كه در شب تاریك، چراغی در دست دارد. این فرد، راه را واضح و روشن می بیند و به مقصد نزدیك می گردد.
امام علی علیه السلام می فرماید: علم امام عقل است و عقل تابع اوست.(میزان الحكمة 13683). همه انسان ها دارای عقل هستند اما اگر علم سودمند نباشد عقل،‌ تشخیص دهنده مصلحت خود نیست بلكه باید علم،‌ روشنگری نماید تا عقل از او تبعیت كرده و حركت كند و به قرب خداوند برسد.
اگر علمی،‌ شناخت و معرفت ما را نسبت به خالق هستی و شئونات و صفات او بالا برد، علم است.وگرنه خیری در آن نیست. یك اعرابی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پرسید: یا رسول الله رأس علم چیست؟ پیامبر فرمود:شناخت خداوند.آن هم شناخت حقیقی. بعد پرسید:« شناخت خداوند.آن هم شناخت حقیقی.» چیست؟ پیامبر فرمود:این كه بدانی او بدون مثل و بدون شبیه و بدون شریك است و این كه او واحد ، احد،‌ ظاهر،‌ باطن، اول،‌ آخر، بدون همتا و بدون نظیر است. این حق معرفت اوست. (میزان الحكمة، باب علم)
با این تفاسیری كه از علم شد معلوم گشت كه اصل علم كه همان معرفت خدای سبحان است خود بخود مایه كمال و تقرب است.
آیا رشته های دانشگاهی هم می تواند باعث تقرب باشد؟
ممكن است كسی علوم حوزوی را هم نخوانده باشد اما دارای این علم (شناخت حقیقی خداوند) گردد. مرحوم شیخ رجبعلی، یك خیاط بود اما در این راه گوی سبقت را از بسیاری ربوده بود.ممكن است فردی مهندس، دكتر و یا ... باشد اما از همان علم خود در جهت كمال بهره ببرد بدین ترتیب كه با آگاهی یافتن از اسرار هستی،‌ معرفتش نسبت به حضرت حق بیشتر گردد. یك پزشك وقتی عجایب خلقت انسان را می بیند و از طرفی عجز و ناتوانی انسان ها را در درمان بسیاری بیماری ها مشاهده می كند،‌ باید بانگ بر‌آورده و به بزرگی خدا اعتراف كند و الله اكبر بگوید. شخصی ممکن است از علم شیمی آن چنان خدا را بشناسد که از مطالعه کتاب های دینی نشناسد. از آن جا كه علوم تجربی محض،‌ ما را تجربی بار می آورد و ممكن است از خداوند دور شویم باید در كنار این علوم،‌ مطا لعاتی در مورد خداشناسی و تفكر در این امور را ضمیمه كار خود نماییم.
پس آن چه مهم است شناخت کیمیای هستی و مركز آفرینش است. بعضی از علوم و رشته ها- مانند الهیات- مستقیم درباره این موضوع بحث می کنند و سایر علوم تجربی به صورت غیر مستقیم قدرت و خالقیت خداوند را آموزش می دهند.
در نگاه كلى قرآن، هر علمى كه انسان را به دنیاپرستى سوق دهد و به چنگال مادیات بسپرد و هدف نهایى او را تنها وصول به مادیات قرار دهد، چیزى جز ضلالت و گمراهى نیست پس علوم غیردینى نیز مى‏تواند نقش‏آفرین بوده و موجبات سعادت آدمى را فراهم كند.
این در صورتى است كه هدف تلقى نشود، بلكه وسیله پیشرفت و رسیدن به كمال باشد. از طرف دیگر علوم دینى نیز اگر طالب آن قصد رسیدن به دنیا را داشته باشد، موجب بدبختى انسان مى‏شود.
علوم مختلف دانشگاهی مثل گیاه پزشكی، زیست شناسی و... از دو جهت نافع اند، یکی اینکه راهی هستند برای معرفت آفاقی خداوند و دیگر اینکه بشر برای ادامه حیات خود به آن ها نیاز دارد. این دو دلیل باعث شده است که تحصیل این علوم از نظر دینی برای عده ای كه از عهده آن بر می آیند واجب و لازم باشد و بعنوان یك وظیفه شرعی تلقی می شود، علاوه بر آنكه انسان با نیت خدایی همه امور را می تواند به عبادت تبدیل كند حتی راه رفتن و آب خوردن را.
بنابراین دروس دانشگاهی که در جهت حل مشکلات علمی و عملی افراد و جامعه قرار دارند، نه تنها علم لاینفع نیست بلکه علومی هستند که در خدمت به جامعه و مردم است و کسانی که به قصد کمک به مردم و کسب رضایت خداوند و خدمت رسانی به افراد جامعه، به تحصیل آن علوم می پردازند، عمل آن ها نه تنها پسندیده، بلکه در برخی موارد واجب می شود.

چند نكته مهم در مورد علم و اثرات کمال آفرین آن:
1- کمال انسان در علم و عمل است. برای رسیدن به کمال باید با دو بال علم و عمل پرواز كرد. علم بدون عمل و تقوا، انسان را زمین می زند همان گونه كه پرنده با یك بال به زمین می خورد. علم بدون عمل همان علمی است كه امام خمینی فرمود:‌ العلم هو الحجاب الاكبر. البته عمل بدون علم نیز راه به جایی نمی برد و باعث گمراهی انسان می شود.
2- علم،‌ بینش و معرفت می آورد، معرفت نیز یقین را ازدیاد می بخشد و ثمره یقین اخلاص است. اخلاص با كمال رابطه مستقیم داشته بلكه اخلاص عین كمال است.
3- خداوند در قرآن می فرماید: «قل هل یستوى الذین یعلمون والذین لایعلمون...؛ [اى پیامبر!] بگو: آیا كسى كه عالم است با كسى كه نمى‏داند برابر است؟ از این آیه معلوم می گردد كه عالم و غیر عالم در كمال و تقرب نیز با هم برابر نیستند.
4- طلب علم بر هر مسلمانی واجب است و فرا گرفتن علم در صورتی که با انگیزه الهی همراه باشد, به خودی خود كمال زا است، ولی چون کمال انسان صرفا در سایه علم به سرانجام نمی رسد، از جهتی می توان گفت: علم وسیله است نه هدف؛ علم زمینه و انگیزه عمل و رفتار را در انسان ایجاد می کند و این دو با هم كمال انسان را تامین می کنند و و دنیا و آخرت او را آباد مى‏سازند.
5- عالمی که به علمش عمل می کند؛ از عابدی که علم ندارد؛ بسیار برتر است تا آن جا كه فرموده اند « عالم ینتفع بعلمه افضل من عباده سبعین الف عابد»؛ عالمی که علمش مورد استفاده قرار گیرد از هفتاد هزار عابد برتر است. (میزان الحكمة، ح13418)
زیرا علم، دید انسان را وسعت می بخشد و بر روی تمام حركات انسان اثر می گذارد. از طریق معرفت است که تمام حركات و سكنات انسان، خدایی می شود و .... .پیامبر فرمود: قسم به خداوندی که جان محمد (ص) در دست او است یک عالم بر شیطان سخت تر و دشوارتر از هزار عابد است چون عابد برای خود کار می کند(و تنها خود را حفظ می کند) ولی عالم علاوه بر خود برای دیگران نیز کار می کند (دیگران را نیز نجات داده و هدایت می کند).( میزان الحكمة ح13431 )
6- خشوع و خشیت که کمال عملی انسان است, ثمره علم و آگاهی است. «انما یخشی الله من عباده العلماء» از بندگان خدا تنها دانایانند كه از او می خشیت دارند (فاطر, آیه 28)

احساس خسارت معنوی

ارسال شده توسط elmkhah در تاریخ 21. آبان 1390 - 13:17

پرسش: 

من دانشجوام، ترم سوم،20 سالمه، این ترم رو تو خوابگاهم، هم خوابگاهیام خیلی تو فاز مذهب و دین و این مسائل نیستن، خودم احساس می کنم خیلی از عقاید و دیدگاههایی که به بعضی چیزا داشتم به کلی عوض شده مثلا در مسئله موسیقی، روابط دختر و پسر، ظاهرم و خیلی چیزای دیگه یا مثلا قبلا وقتی نماز می خوندم چنان لذت می بردم که دوست داشتم ساعتها نماز بخونم ولی نمی دونم چرا این طوری شدم، نگاه به نامحرم برام عادی شده و اصلا احساس گناه نمی کنم، یه راهی جلو پام بذارید، ایمانم ضعیف شده خیلی مسائل دینی برام جذابیت ندارند، کمکم کنید؟

از این که پاسخ گوی جوان با ایمانی هستیم خدا را سپاس گذاریم. امیدواریم راهنمای خوبی برای حس اعتماد شما باشیم.
آدمی همان گونه که می تواند بر دیگران اثر بگذارد، از آنان نیز تأثیر می پذیرد. گاهی انسان با افراد اهل علم و دانش، جود و سخاء، اهل معرفت و ایمان همنشین می شود، از آنها درس ها می آموزد. اما گاهی با افرادی برخورد می کند، که رهزن خوبی های او هستند. امام علی -علیه السلام-به خوبی به این مطلب اشاره فرموده اند:« آفت خوبی، همنشین بد است».(میزان الحكمه/ج 1/ ص 182)
از این رو است که ائمه هدی-علیهم السلام- از طرح دوستی ریختن با چنین افرادی نه تنها ما را برحظر می دارند، بلکه از جاهای که تهمت برانگیز هستند نیز دوری می دهند. امام علی -علیه السلام- می فرماید:« از رفت وآمد به جاهای تهمت برانگیز و مجالسی كه گمان بد به آنها برده می شود بپرهیز؛ زیرا دوست بد همنشین خود را می فریبد».( میزان الحكمه/ج 2/ ص 117).
واى آن زنده كه با مرده نشست---مرده گشت و زندگى از وى بجست‏
این دوستانی که اهل نفس و خودخواهی هستند نه خدا خواهی، به این خاطر اهلیت معاشرت را ندارند، که انسان را به گناه می کشانند و به مرور معصیت را برای انسان عادی می سازند. امام علی -علیه السلام ـ فرمودند:«وقتی از وی پرسیده شد: بدترین همنشین كدام است؟ ـ فرمود : آن كه معصیت خدا را در نظرت زیبا جلوه دهد». ( میزان الحكمه/ج 1 ص 90 ).
آشنایى عقل با عقل از صفا---چون شود هر دم فزون باشد ولا
آشنایى نفس با هر نفس پست---تو یقین مى‏دان كه دم دم كمتر است‏
ز انكه نفسش گرد علت مى‏تند--- معرفت را زود فاسد مى‏كند
همنشینی با نااهلان در تمام ابعاد بر روی اطرافیان اثر گذار است. امام علی -علیه السلام- می فرماید:« همه بدیها در مجالست با همنشینِ بد است».( میزان الحكمه/ج 2/ص 225)
با این توضیحات معلوم می شود، که چرا شیرینی عبادت در ذائقه ی شما کم شده است:
در حقیقت دوستانت دشمنند--- كه ز حضرت دور و مشغولت كنند
هنگامی که علت حادثه ای مشخص شد، حذف آن علت و یا جلوگیری از تأثیر گذاری آن، عاملی برای جلوگیری از رُخ دادهای گذشته خواهد بود.
بنابراین لازم است تمام فکر و اندیشه ی خود را بکارگیرید تا از این افراد دوری گزینید. حتماً در خوابگاهها افراد مومن وجود دارند، می توانید با آنها مسئله ی خود را مطرح کنید و برای همنشین شدن با آنها اقدام کنید. در ضمن می توانید از کمک اساتید یا مسئولین دل سوز در دانشگاه نیز در این زمینه بهره ببرید.
حضرت عیسی -علیه السلام- در پاسخ به سوال یاران خود که سوال کرده بودند با چه کسی همنشین شویم، فرمود:« با آن كه دیدارش شما را به یاد خدا اندازد و گفتارش بر دانش شما بی افزاید و كردارش شما را به آخرت ترغیب كند».( میزان الحكمه/ج 2/ص 225)
گر نخواهى دوست را فردا نفیر---دوستى با عاقل و با عقل گیر
اگر پرسشگر گرامی می خواهید ایمان خود را حفظ کنید ضروری است مطلب بیان شده را عملی کنید. چرا که این افراد نه تنها ایمان شما را می ربایند، بلکه از درس و دانش شما را محروم می سازند. علمی که خود می توانست برای حال و آینده ی شما و جامعه مفید باشد.
خاتم ملك سلیمان است علم--- جمله عالم صورت و جان است علم‏
تا هنگامی که برای رهائی از دست این افراد فکری می کنید، لازم است با مواردی که ذکر می شود، از آسیب افکار و گفتار آنها خود را تا حد زیادی ایمن کنید.
1.هر مقدار که می توانید قرآن بخوانید و در آیات آن تأمل کنید. چرا که قرآن کتاب هدایت افراد خاکی با افلاک است. اگر به زندگی پیامبران الهی در قرآن برخوردید نوع عمل و رفتار آن بزرگواران را با دقت مطالعه کن و درس بگیرید و در مدرسه ی زندگی آنها را پیاده کنید. چرا که دنیا نیز زنگ امتحان است.
چون تو در قرآن حق بگریختى---با روان انبیا آمیختى‏
هست قرآن حالهاى انبیا---ماهیان بحر پاك كبریا
2. دوستی را طرح رفاقت برای همراهی در راه خدا بدانید و با دانشجویان خوب طرح دوستی و معاشرت بریزید، و در صورت امکان بیشتر با آنها هم صحبت باشید و با دیگران معاشرت خود را به حداقل برسانید. برای یافتن دوستان خوب سری به محل نماز جماعت دانشگاه بزنید، بسیار شما را در دوست یابی می تواند کمک کند. در ضمن در مراسم عبادی حتماً شرکت کنید.
اى خنك آن مرد كز خود رسته شد--- در وجود زنده‏اى پیوسته شد
3. با هم خوابگاهی هایتان رفتار مناسبی داشته باشید. تا به خاطر رفتار و اخلاق مناسب شما از مواردی که شما دوست ندارید دوری کنند، و زمینه مناسبی برای پذیرش سخنان شما در آنها ایجاد شود. اگر سخنان شما را می پذیرند، می توانید آنها را نیز راهنمائی کنید و الا این کار را انجام ندهید.
4. همان گونه که خود ذکر کرده اید آنها به برخی مسائل اعتقاد دارند. می توانید از مواردی که آنها نسبت به آن پذیرش دارند، پُلی بزنید تا رفتار و گفتار آنها را تنظیم کنید. هر چه از امور مشترک مثبت که در شما و آنها وجود دارد، استفاده کنید تأثیر گذار است. به طور مثال آنها امام حسین –علیه السلام- را قبول داشته و به حضرت عشق می ورزند. می توانید از این علاقه آنها بهره ببرید و گوش زد کنید که این کارهای شما در راستای دوست داشتن شما نسبت به حضرت نیست.
5. به نظر می رسد هم خوابگاهی هایتان و نیز خود شما به افزایش علم و آگاهی نیاز دارید. برای افزایش این کار و تأثیر پذیری خود و تأثیری گذاری بر دیگران کتابهای شهید مطهری را مورد مطالعه قرار دهید.
6. اگر از گناه دوری کنید و حقیقتاً بخواهید که خوب باشید و پاک زندگی کنید، دستان یاری خدا را احساس خواهید کرد، و شیرینی عبادت را دوباره خواهید چشید.
در حقیقت هر عدو داروى تست---كیمیا و نافع و دل جوى تست‏
كه از او اندر گریزى در خلا--- استعانت جویى از لطف خدا
آری شیرینی گناه، مذاق انسان را تغییر می دهد، و ذائقه ی انسان دیگر از عبادت حلاوت نمی برد.
در حقیقت دوستانت دشمنند--- كه ز حضرت دور و مشغولت كنند

حدیث پایانی:
خداوند متعال به داوود -علیه السلام- وحی كرد: ای داوود! به بندگان زمینی من بگو: من دوست كسی هستم كه دوستم بدارد وهمنشین كسی هستم كه با من همنشینی كند وهمدم كسی هستم كه با یاد و نام من انس گیرد وهمراه كسی هستم كه با من همراه شود، كسی را بر می گزینم كه مرا برگزیند وفرمانبر كسی هستم كه گوش به فرمان من باشد. (میزان الحكمه/ج 2/ ص 432)


آخرین ویرایش: - -

 
جمعه 16 آذر 1397 03:11 ق.ظ

Thank you, Wonderful information!
buy cialis online cheapest 40 mg cialis what if i take buy name brand cialis on line cialis venta a domicilio cialis et insomni buy name brand cialis on line cialis generika in deutschland kaufen are there generic cialis cialis 5 mg para diabeticos generic for cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:48 ق.ظ

Incredible all kinds of helpful tips!
cialis cost cialis 20 mg effectiveness cialis en mexico precio cialis patent expiration discount cialis non 5 mg cialis generici cialis cost sublingual cialis online side effects of cialis if a woman takes a mans cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:46 ب.ظ

Thanks! An abundance of content.

cialis for daily use brand cialis generic cialis from canada generic low dose cialis buy cialis online cheapest cialis billig cialis canada on line cost of cialis cvs i recommend cialis generico price cialis best
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:16 ق.ظ

Nicely put, With thanks!
cialis without a doctor's prescription we use it cialis online store acheter du cialis a geneve achat cialis en itali cialis para que sirve cialis side effects cialis online holland cialis lilly tadalafi prezzo di cialis in bulgaria free generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 02:20 ب.ظ

Thanks. Helpful information!
cialis en mexico precio cialis 20 mg 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis manufacturer coupon precios de cialis generico cialis generico in farmacia cialis rezeptfrei fast cialis online cialis 20mg prix en pharmacie overnight cialis tadalafil
یکشنبه 11 آذر 1397 02:21 ق.ظ

Thank you! An abundance of posts!

cialis mit grapefruitsaft link for you cialis price cialis generico postepay venta de cialis canada we like it safe cheap cialis where to buy cialis in ontario buy cialis online cheapest cialis taglich buy cheap cialis in uk cialis kaufen wo
شنبه 10 آذر 1397 01:53 ب.ظ

You actually revealed it wonderfully!
costo in farmacia cialis precios de cialis generico cialis 100 mg 30 tablet cialis for daily use order cialis from india il cialis quanto costa cialis free trial cialis farmacias guadalajara buy name brand cialis on line buy cialis online cheapest
شنبه 10 آذر 1397 01:55 ق.ظ

Incredible many of superb info.
cialis generico in farmacia buy name brand cialis on line buying cialis on internet cialis coupons printable cipla cialis online generic for cialis we choice cialis uk cialis 30 day sample purchase once a day cialis cialis side effects dangers
جمعه 9 آذر 1397 02:35 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it.
cialis side effects click here take cialis venta de cialis canada buy cialis online cheapest cialis 5 mg effetti collateral how does cialis work safe dosage for cialis 5 mg cialis coupon printable buy cialis uk no prescription prescription doctor cialis
جمعه 9 آذر 1397 02:48 ق.ظ

Useful forum posts. Thanks.
cialis 10 doctissimo cialis 20 mg effectiveness only now cialis 20 mg cialis 20mg preis cf female cialis no prescription we recommend cheapest cialis cialis kaufen bankberweisung cialis online holland does cialis cause gout generic cialis soft gels
پنجشنبه 8 آذر 1397 03:24 ق.ظ

Beneficial posts. With thanks!
cialis kamagra levitra cialis kaufen bankberweisung compare prices cialis uk click here cialis daily uk american pharmacy cialis brand cialis nl cialis 20mg preis cf order cialis from india only here cialis pills look here cialis order on line
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:51 ب.ظ

You actually mentioned it terrifically.
where cheapest cialis cialis 20 mg best price viagra cialis levitra we choice cialis pfizer india buy cialis uk no prescription cialis soft tabs for sale generic cialis with dapoxetine cialis 5mg billiger cialis uk next day 5 mg cialis pharmacie en ligne
چهارشنبه 7 آذر 1397 02:53 ق.ظ

Amazing a lot of fantastic info.
canada discount drugs cialis only best offers cialis use wow look it cialis mexico cialis super kamagra acheter cialis meilleur pri look here cialis order on line buy name brand cialis on line how do cialis pills work effetti del cialis generic cialis at walmart
پنجشنبه 19 مهر 1397 05:16 ب.ظ

Fine tips. With thanks.
buy levitra generic levitra 10 mg prezzo cheap 20mg levitra buy levitra 20 mg levitra prices buy levitra levitra 20mg buy 10 mg levitra levitra levitra without a doctor prescription
سه شنبه 10 مهر 1397 09:48 ق.ظ

Very good write ups. Regards!
only best offers cialis use preis cialis 20mg schweiz cialis e hiv generic cialis review uk buying cialis on internet 40 mg cialis what if i take cialis australia org cialis for sale south africa cialis 20 mg cost cialis online
یکشنبه 8 مهر 1397 05:55 ق.ظ

You revealed it exceptionally well!
cialis per paypa side effects of cialis where cheapest cialis cialis uk next day cialis 20 mg cut in half where to buy cialis in ontario can i take cialis and ecstasy prix cialis once a da price cialis best side effects for cialis
شنبه 7 مهر 1397 04:42 ق.ظ

Awesome data. Cheers!
wow cialis 20 cialis farmacias guadalajara cialis 10mg prix pharmaci we choice free trial of cialis callus cialis generico cialis for bph cialis 200 dollar savings card low cost cialis 20mg cialis venta a domicilio
شنبه 31 شهریور 1397 07:39 ب.ظ

Awesome stuff. With thanks.
trust pharmacy canadian canadian online pharmacies legal candida viagra online pharmacies of canada canadian pharmacy meds canadian drugstore drugstore online shopping pharmacy times best canadian pharmacy canadian online pharmacy
چهارشنبه 28 شهریور 1397 08:59 ب.ظ

Regards. Quite a lot of stuff.

cialis e hiv achat cialis en suisse cialis billig enter site 20 mg cialis cost cialis 30 day sample cialis 200 dollar savings card cialis kamagra levitra viagra vs cialis cialis professional from usa cialis generika
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:59 ب.ظ

Lovely content, Kudos.
the best choice cialis woman chinese cialis 50 mg achat cialis en suisse prix de cialis cialis for sale south africa the best site cialis tablets cilas buy cialis sample pack rx cialis para comprar how does cialis work
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:47 ق.ظ

Great info. Cheers.
buy viagra overnight shipping viagra uk prescription online generic viagra pharmacy viagra buy viagra pharmacy online viagra viagra cheap prices online viagra usa cheapest place to buy viagra pharmacy viagra prices to buy viagra buy viagra from uk
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:00 ب.ظ

You actually suggested this superbly!
40 mg cialis what if i take cialis baratos compran uk achat cialis en itali safe site to buy cialis online interactions for cialis cialis coupons generic cialis levitra wow cialis tadalafil 100mg buy cialis sample pack cialis great britain
یکشنبه 11 شهریور 1397 02:13 ب.ظ

Thanks. Loads of postings.

canadian discount cialis cialis sans ordonnance cialis 5 mg scheda tecnica dose size of cialis how much does a cialis cost buy original cialis legalidad de comprar cialis buy cialis online nz cialis 5mg cialis 5 mg buy
دوشنبه 22 مرداد 1397 04:16 ب.ظ

Perfectly expressed without a doubt. .
cialis generique venta de cialis canada cialis y deporte cialis preise schweiz how do cialis pills work cialis kaufen wo where to buy cialis in ontario cialis soft tabs for sale acheter cialis meilleur pri cialis 20 mg effectiveness
جمعه 7 اردیبهشت 1397 08:42 ب.ظ

Terrific posts. Thanks!
precios cialis peru pastillas cialis y alcoho enter site very cheap cialis cialis dosage amounts cialis online holland cialis official site the best choice cialis woman cialis en mexico precio cialis sans ordonnance cialis en mexico precio
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 08:38 ق.ظ

Nicely expressed truly! .
buy viagra at how to buy viagra uk age to buy viagra sildenafil prescription silagra viagra online prices viagra how to get a prescription buy viagra online rx. how can i buy viagra without seeing a doctor viagra prescription
شنبه 18 فروردین 1397 12:18 ق.ظ

Whoa all kinds of amazing tips.
cialis ahumada sialis we like it safe cheap cialis buy cialis online deutschland cialis online cost of cialis per pill discount cialis cialis 20mg preis cf cialis dosage cialis super kamagra
جمعه 3 فروردین 1397 10:22 ب.ظ

Appreciate it! A lot of data.

cialis y deporte price cialis per pill cialis super acti cialis great britain cialis preise schweiz cialis daily new zealand cialis daily reviews cialis 5mg cialis 5 mg chinese cialis 50 mg
دوشنبه 28 اسفند 1396 04:04 ق.ظ

Incredible all kinds of terrific advice.
warnings for cialis cialis prezzo in linea basso cialis 100mg suppliers american pharmacy cialis cialis 20mg cialis sale online cialis daily dose generic cialis dose 30mg low dose cialis blood pressure cialis generico online
پنجشنبه 23 شهریور 1396 05:33 ب.ظ
Asking questions are genuinely nice thing if you are not
understanding something totally, but this post presents
fastidious understanding yet.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نمایش نظرات 1 تا 30